Erfbelasting in Vlaanderen wordt geheven door de Vlaamse Belastingdienst (VLABEL) op het deel van de nalatenschap dat elke erfgenaam ontvangt. De tarieven hangen af van uw verwantschap met de overledene en van de schijf waarin uw aandeel valt. Deze gids zet alle tarieven, vrijstellingen en bijzonderheden voor Vlaanderen op een rij, zodat u zelf een eerste schatting kunt maken van wat u verschuldigd bent.
Wie betaalt erfbelasting in Vlaanderen?
De Vlaamse erfbelasting is van toepassing wanneer de overledene zijn of haar fiscale woonplaats in Vlaanderen had gedurende het grootste deel van de vijf jaar voor het overlijden. De woonplaats van de erfgenamen speelt geen rol, alleen die van de overledene telt.
Was de overledene in die periode hoofdzakelijk in Brussel of Wallonië gevestigd, dan gelden de tarieven en vrijstellingen van Brussel of Wallonië.
Tarieven in rechte lijn en tussen partners
| Schijf | Tarief |
|---|---|
| Tot 50 000 euro | 3% |
| Van 50 000 tot 250 000 euro | 9% |
| Boven 250 000 euro | 27% |
In rechte lijn en tussen partners berekent VLABEL de schijven per erfgenaam en afzonderlijk op het roerende en het onroerende deel van de nettoverkrijging. Een gelijke verdeling onder kinderen kan daardoor de belasting verlagen, omdat elk kind eigen lage schijven benut.
Voor deze tariefcategorie komen onder andere in aanmerking:
- echtgenoten, wettelijk samenwonenden en feitelijk samenwonende partners die aan de voorwaarden voldoen;
- kinderen, kleinkinderen en ouders;
- adoptiekinderen onder bepaalde voorwaarden.
Tarieven tussen broers en zussen
| Schijf | Tarief |
|---|---|
| Tot 35 000 euro | 25% |
| Van 35 000 tot 75 000 euro | 30% |
| Boven 75 000 euro | 55% |
Tarieven voor alle andere erfgenamen
| Schijf | Tarief |
|---|---|
| Tot 35 000 euro | 25% |
| Van 35 000 tot 75 000 euro | 45% |
| Boven 75 000 euro | 55% |
Onder "alle anderen" vallen ooms, tantes, neven, nichten en niet-verwante personen die u in een testament aanwijst.
Let op: bij "alle anderen" past VLABEL de progressieve schijven toe op de som van de nettoverkrijgingen van de hele groep. Daarna draagt iedere erfgenaam zijn of haar evenredige deel van die belasting. Dat verschilt van rechte lijn, partners en broers of zussen, waar de berekening per erfgenaam gebeurt.
De grootste vrijstellingen in Vlaanderen
Volledige vrijstelling voor de gezinswoning
De gezinswoning is in Vlaanderen volledig vrijgesteld voor de langstlevende echtgenoot. Een wettelijk samenwonende komt in aanmerking als er geen verwantschap in rechte lijn is. Feitelijk samenwonenden kunnen ook in aanmerking komen als zij vóór het overlijden minstens drie jaar samenwoonden en er geen verwantschap in rechte lijn is. Op het vrijgestelde deel van de gezinswoning betaalt de langstlevende partner geen erfbelasting.
Lees onze diepgaande uitleg over de vrijstelling van de gezinswoning.
Vrijstelling op roerende goederen voor de partner
Voor overlijdens vanaf 1 januari 2026 geniet de langstlevende partner een vrijstelling op de eerste 75 000 euro van het netto roerende erfdeel; voor nalatenschappen van 1 september 2018 tot en met 31 december 2025 was dat 50 000 euro. Ook een feitelijk samenwonende kan partner zijn na minstens één jaar ononderbroken samenwonen met een gemeenschappelijke huishouding. Bloedverwanten in rechte lijn zijn van dit partnerabattement uitgesloten. Het eventuele bedrag boven de vrijstelling valt in de hogere schijven van 9% en, indien van toepassing, 27%.
Bescheiden nalatenschappen
Voor erfgenamen in rechte lijn en partners bestaat een automatisch belastingkrediet als hun nettoverkrijging niet meer dan 50 000 euro bedraagt. Bij een nettoverkrijging van 12 500 euro neutraliseert dat krediet de berekende erfbelasting; daarboven neemt het voordeel geleidelijk af. Voor broers, zussen en andere erfgenamen gelden andere drempels en formules.
Erven door of voor minderjarige weeskinderen
Wanneer een minderjarig kind beide ouders verliest, geldt een bijkomende vermindering. Deze regel beoogt de fiscale druk op weeskinderen te beperken.
Schenkingen tellen mee tot vijf jaar voor het overlijden
Voor niet-geregistreerde roerende schenkingen met dagtekening vanaf 1 januari 2025 geldt een verdachte periode van vijf jaar. Overlijdt de schenker binnen die termijn, dan moet de ontvanger de schenking in de aangifte opnemen en kan er alsnog erfbelasting verschuldigd zijn. Voor schenkingen met dagtekening vóór 1 januari 2025 blijft de vroegere termijn van drie jaar gelden.
Wie een hand- of bankgift niet registreert, moet met die overgangsregel rekening houden. Notariële schenkingsakten volgen registratieverplichtingen en vallen niet zonder meer onder dezelfde situatie. Meer over schenken versus erven leest u hier.
Wat zit er in de berekening?
Het belastbare bedrag is het netto-aandeel van de erfgenaam. U start van het bruto-actief, trekt het passief af en houdt rekening met de fiscale waardering. Het zijn voornamelijk:
- Onroerend goed in België: gewaardeerd tegen marktwaarde op datum van overlijden.
- Bankrekeningen, spaarboekjes en beleggingen: gewaardeerd tegen het saldo of de koers op datum van overlijden.
- Levensverzekeringen met een naam-begunstigde: vaak belast als nalatenschap, ook al worden ze rechtstreeks uitbetaald. Meer hierover.
- Voertuigen, kunst, juwelen en inboedel: forfaitair gewaardeerd tenzij u een afwijkende waardering kunt motiveren.
Aan de passiefzijde mag u onder andere aftrekken:
- de openstaande hypothecaire schulden op datum van overlijden;
- niet-betaalde belastingen en facturen;
- de werkelijke begrafeniskosten met bewijsstukken, of het jaarlijks geïndexeerde forfait (8 090,40 euro voor overlijdens in 2026).
Hoe en waar dient u in?
U dient de aangifte van nalatenschap rechtstreeks in bij VLABEL, via ERFonline of met het aangifteformulier. De gewone termijn bedraagt vier maanden als het overlijden in België plaatsvond, vijf maanden bij een overlijden in de EER en zes maanden buiten de EER. Lees onze stap-voor-stap-gids over de aangifte bij VLABEL.
Eens uw aangifte verwerkt is, ontvangt u een aanslagbiljet erfbelasting. U hebt dan twee maanden de tijd om te betalen voor de nalatigheidsinteresten beginnen lopen. Meer over betalen leest u hier.
Veelgemaakte fouten in Vlaanderen
- De gezinswoning fiscaal "vergeten" als u nooit gehuwd of wettelijk samenwonend was. De vrijstelling geldt voor de echtgenoot of wettelijk samenwonende partner; feitelijk samenwonenden komen pas in aanmerking na drie jaar ononderbroken samenwonen.
- Een te lage waardering van het vastgoed. Een tekortschatting kan een belastingverhoging veroorzaken; voor vastgoed kunt u een gratis bindende schatting bij VLABEL of een erkende schatter-expert gebruiken.
- De overgangsregel voor schenkingen vergeten. Vijf jaar geldt voor niet-geregistreerde roerende schenkingen vanaf 1 januari 2025; voor eerdere schenkingen geldt drie jaar.
- Indienen terwijl essentiële waarden nog ontbreken. Vraag zo nodig tijdig uitstel; na het verstrijken van de termijn kan een laattijdige of onvolledige aangifte een belastingverhoging veroorzaken.
Officiële bronnen
- VLABEL, algemene tarieven
- VLABEL, partnerabattement voor roerende goederen
- VLABEL, vrijstelling van de gezinswoning
- VLABEL, belastbare grondslag en passief
- VLABEL, stappen van overlijden tot betaling
Voor de volledige set spelregels en officiële formulieren raden we aan om de VLABEL-pagina over erfbelasting te raadplegen of de samenvatting op onze regiopagina Vlaanderen door te nemen.