In Vlaanderen wordt de erfbelasting niet door de FOD Financiën geïnd, maar door de Vlaamse Belastingdienst (VLABEL). De aangifte van nalatenschap dient u dus rechtstreeks bij VLABEL in. Dat klinkt eenvoudig, maar er zijn enkele vormvereisten en termijnen die fout aflopen als u ze over het hoofd ziet. Deze gids zet alles op een rij: wanneer en hoe u indient, welke documenten u toevoegt en wat er na indiening gebeurt.
Wanneer dient u in bij VLABEL?
U dient in bij VLABEL wanneer de overledene zijn of haar fiscale woonplaats in Vlaanderen had gedurende het grootste deel van de vijf jaar voor het overlijden. Dat is een federale regel: het gewest van bevoegdheid wordt bepaald door waar de overledene effectief gevestigd was, niet door waar de erfgenamen wonen.
In de andere gewesten dient u in bij de FOD Financiën (kantoor Rechtszekerheid). Onze gids voor Brussel en Wallonië.
Termijnen
| Plaats van overlijden | Termijn |
|---|---|
| België | 4 maanden |
| Ander EER-land | 5 maanden |
| Buiten de EER | 6 maanden |
De termijn loopt vanaf de dag van het overlijden. U kunt een gemotiveerde uitsteltermijn aanvragen bij VLABEL, doorgaans van twee maanden, mits u dit ruim voor het verstrijken doet en duidelijk uitlegt waarom u meer tijd nodig hebt (afwachten van banktegoeden, complexe waardering, buitenlandse component).
Hoe dient u in?
U hebt twee mogelijkheden:
1. Online via "Mijn Aangifte"
VLABEL biedt een online platform aan, "Mijn Aangifte van nalatenschap", toegankelijk via vlaanderen.be/erfbelasting. U logt in met itsme of een eID-kaartlezer. Stap voor stap vult u de gegevens in, voegt u documenten toe en dient u de aangifte digitaal in.
Voordelen:
- automatische berekening van de erfbelasting per erfgenaam;
- ingebouwde controles op formulier-vereisten;
- ontvangstbewijs onmiddellijk;
- versnelde behandeling.
2. Op papier (formulier)
U kunt het PDF-formulier downloaden, ingevuld printen, ondertekenen en per post versturen of fysiek afgeven aan een VLABEL-kantoor. Voor de meeste mensen is de online weg sneller en minder foutgevoelig.
Wat moet er in de aangifte staan?
De aangifte bevat:
- Identificatie van de overledene (naam, geboorte, woonplaats, datum overlijden);
- Identificatie van alle erfgenamen (naam, geboorte, woonplaats, verwantschap);
- Vermogen op datum van overlijden (boedelbeschrijving): vastgoed, banktegoeden, beleggingen, voertuigen, kunst, juwelen, levensverzekeringen, vorderingen op derden;
- Schulden op datum van overlijden: hypothecaire schulden, andere leningen, openstaande facturen, niet-betaalde belastingen, lopende abonnementen;
- Schenkingen in de vijf jaar voor het overlijden die niet werden geregistreerd;
- Waardering van vastgoed (bij voorkeur met onderbouwende stukken zoals een vastgoedmakelaars-schatting);
- Aftrekbare uitvaartkosten met factuur.
Bewijsstukken
Voor VLABEL hoeft u niet alle bewijsstukken apart te uploaden, maar u moet ze wel kunnen voorleggen als de fiscus erom vraagt. Bewaar dus zorgvuldig:
- akte van overlijden;
- attesten van banken op datum van overlijden ("fiscaal attest van saldi");
- polissen van levensverzekering en attesten van schuldsaldoverzekering;
- recente afrekeningen onroerende voorheffing (kadastraal inkomen);
- waarderingsverslagen van vastgoed;
- factuur van de uitvaart.
Wat gebeurt er na indiening?
VLABEL verwerkt uw aangifte en verstuurt enkele weken tot maanden later een aanslagbiljet erfbelasting. Daarop staat:
- het belastbaar netto-aandeel per erfgenaam;
- de berekende erfbelasting en eventuele verminderingen;
- de vervaldatum voor betaling (twee maanden vanaf de verzendingsdatum);
- de mogelijkheid om bezwaar in te dienen.
Bezwaar maken
Bent u het niet eens met de berekening? U kunt bezwaar indienen binnen drie maanden vanaf de verzendingsdatum van het aanslagbiljet. Het bezwaar gebeurt schriftelijk en kan via het online platform.
VLABEL controleert vaak op:
- onderschatting van vastgoed (de fiscus vergelijkt met effectieve verkoopprijzen in de buurt);
- ontbrekende of foutief gewaardeerde levensverzekeringen;
- niet-aangegeven schenkingen binnen de vijf jaar voor het overlijden.
Veelgemaakte fouten
- Te laat indienen. De boete bedraagt aanvankelijk 25 euro per maand vertraging en loopt op tot meer aanzienlijke bedragen bij langere achterstand.
- Verkeerd kantoor van bevoegdheid. U dient in bij VLABEL als de overledene in Vlaanderen woonde, niet bij de FOD Financiën, ook al woont u zelf in Brussel of Wallonië.
- Vergeten levensverzekeringen. Veel polissen zijn fiscaal belastbaar in de aangifte, ook als ze rechtstreeks uitbetalen.
- Onderschatting van het vastgoed. VLABEL vergelijkt en kan een herziening doorvoeren met boete en interesten.
- Geen kopieën bewaren. Bewaar een digitale kopie van uw volledige aangifte na indiening.
Nalenta en VLABEL
Nalenta begeleidt u bij het correct invullen van uw aangifte voor VLABEL. We zetten uw antwoorden om in een klare boedelbeschrijving, controleren op de typische valkuilen, en herinneren u aan de termijnen. Voor meer over de tarieven zie onze gids erfbelasting Vlaanderen en de regiopagina Vlaanderen.