Wie erft van een persoon die in Brussel fiscaal woonde, valt onder de Brusselse erfbelasting. De tarieven worden bepaald door het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en geïnd door de FOD Financiën, want Brussel heeft de inning niet zoals Vlaanderen overgenomen. Deze gids zet alle Brusselse tarieven, vrijstellingen en bijzonderheden op een rij.
Wie betaalt Brusselse erfbelasting?
De Brusselse tarieven gelden wanneer de overledene het grootste deel van de vijf jaar voor het overlijden zijn fiscale woonplaats in één van de 19 gemeenten van Brussel had. Het maakt niet uit waar de erfgenamen wonen.
Was de overledene voornamelijk in Vlaanderen of in Wallonië gevestigd, dan gelden de regels van die gewesten.
Tarieven in rechte lijn (echtgenoot, partner, kinderen)
| Schijf | Tarief |
|---|---|
| Tot 50 000 euro | 3% |
| Van 50 000 tot 100 000 euro | 8% |
| Van 100 000 tot 175 000 euro | 9% |
| Van 175 000 tot 250 000 euro | 18% |
| Van 250 000 tot 500 000 euro | 24% |
| Boven 500 000 euro | 30% |
In Brussel kent de schijfindeling in rechte lijn dus zes trappen, terwijl Vlaanderen er maar drie heeft. Voor middelgrote nalatenschappen kan dat een merkbaar verschil maken.
In rechte lijn vallen onder andere:
- echtgenoten en wettelijk samenwonende partners (onder voorwaarden ook feitelijk samenwonenden, zie verder);
- kinderen, kleinkinderen en ouders;
- adoptiekinderen onder bepaalde voorwaarden.
Tarieven tussen broers en zussen
| Schijf | Tarief |
|---|---|
| Tot 12 500 euro | 20% |
| Van 12 500 tot 25 000 euro | 25% |
| Van 25 000 tot 50 000 euro | 30% |
| Van 50 000 tot 100 000 euro | 40% |
| Van 100 000 tot 175 000 euro | 55% |
| Boven 175 000 euro | 65% |
Tarieven voor alle andere erfgenamen
| Schijf | Tarief |
|---|---|
| Tot 50 000 euro | 40% |
| Van 50 000 tot 100 000 euro | 55% |
| Van 100 000 tot 175 000 euro | 60% |
| Boven 175 000 euro | 80% |
Erven van een verre verwant of een vriend in Brussel komt fiscaal duur uit. Voor erfenissen aan goede doelen of erkende verenigingen gelden gunstige tarieven of vrijstellingen.
De Brusselse vrijstellingen
Vrijstelling op de gezinswoning voor de partner
Brussel kent, net als Vlaanderen, een vrijstelling op de gezinswoning voor de langstlevende echtgenoot, wettelijk samenwonende partner en, onder bepaalde voorwaarden van duur en huishouden, ook voor langdurig feitelijk samenwonenden. Onze diepgaande uitleg over de vrijstelling van de gezinswoning bevat ook de Brusselse nuances.
Verminderingen voor erfgenamen in rechte lijn
In rechte lijn geldt een vermindering voor bescheiden nalatenschappen. Concreet wordt de belastbare basis verlaagd onder bepaalde drempels.
Verminderingen voor minderjarige weeskinderen
Brussel voorziet in een bijkomende vermindering voor minderjarige kinderen die beide ouders verloren hebben.
Schenkingen en de drie jaar voor het overlijden
In Brussel geldt de klassieke drie-jaarsregel: niet-geregistreerde schenkingen die in de drie jaar voor het overlijden plaatsvonden, worden bij de nalatenschap geteld. Anders dan in Vlaanderen werd deze termijn niet verlengd naar vijf jaar. Meer over schenkingen versus erven.
Wat zit er in de berekening?
Het belastbare bedrag is het netto-aandeel dat elke erfgenaam ontvangt. Net zoals in de andere gewesten gaat het om bruto-actief min passief, met fiscale waardering van vastgoed, banktegoeden en bijzondere posten zoals levensverzekeringen.
Op de passiefzijde mag u onder andere aftrekken:
- de openstaande hypothecaire schulden op datum van overlijden;
- niet-betaalde belastingen en facturen;
- de uitvaartkosten tot een wettelijk plafond.
Hoe en waar dient u in?
In Brussel verloopt de aangifte via de FOD Financiën, Algemene Administratie van de Patrimoniumdocumentatie, kantoor Rechtszekerheid. Welk kantoor bevoegd is, hangt af van de laatste fiscale woonplaats van de overledene. Lees onze gids over indienen bij de FOD Financiën.
De termijn bedraagt vier maanden vanaf het overlijden in België. Daarna ontvangt u, doorgaans binnen enkele maanden, een aanslagbiljet met de verschuldigde rechten. U hebt dan twee maanden om te betalen.
Veelgemaakte fouten in Brussel
- De Vlaamse tarieven hanteren terwijl de overledene in Brussel woonde. Veel erfgenamen denken dat de regels van hun eigen gewest gelden, maar dat is niet zo.
- Feitelijk samenwonenden niet correct beoordelen. Brussel kent strikte voorwaarden voor de vrijstelling van de gezinswoning bij feitelijk samenwonenden, vooral wat duur en gezamenlijk huishouden betreft.
- De schijfindeling overslaan en het hoogste tarief op het hele bedrag toepassen. De tarieven gelden per schijf, niet op het totaal.
- Te lange wachttijden met indienen omdat de FOD Financiën soms trager antwoordt dan VLABEL. De termijn van vier maanden blijft echter dezelfde.
Officiële bronnen
Voor de officiële tarieventabellen en formulieren raadpleegt u onze regiopagina Brussel of rechtstreeks de bovenstaande administratieve bronnen.