Heeft de overledene een testament opgesteld? In België vindt u dat snel via het Centraal Register van Testamenten (CRT), een door de Federatie van het Notariaat (Fednot) beheerde databank waarin alle gehomologeerde testamenten zijn opgenomen.
Het Centraal Register van Testamenten (CRT)
Het CRT bevat geen testamenten zelf, maar gegevens over hun bestaan: datum, soort (notarieel, eigenhandig, internationaal), notariskantoor van bewaring. Zo weet u zeker bij welke notaris u het origineel kunt opvragen.
Sinds 2009 zijn alle Belgische notarissen verplicht testamenten in het CRT te registreren. Voor oudere testamenten kan registratie ontbreken.
Wie kan het CRT raadplegen?
Tijdens het leven van de testator: enkel hijzelf en zijn notaris.
Na overlijden:
- erfgenamen (vermoedelijk of bekend);
- de notaris die de nalatenschap regelt;
- de FOD Financiën voor het opmaken van het attest van erfopvolging.
In de praktijk vraagt de notaris of de FOD het CRT op tijdens hun standaardprocedure. U hoeft zelf zelden iets te doen.
Hoe vraagt u zelf een CRT-zoekopdracht aan?
- Stuur een schriftelijke aanvraag (met akte van overlijden en bewijs van uw verwantschap) naar Fednot.
- Kostprijs: ongeveer 15 euro.
- U ontvangt na 1 tot 2 weken een lijst van geregistreerde testamenten.
- Met die info gaat u naar de bewarende notaris voor een kopie of inzage.
Wat als er geen testament gevonden wordt?
Dan geldt de wettelijke devolutie: het Burgerlijk Wetboek bepaalt wie erft en welk aandeel. Lees erven zonder testament voor de volgorde van erfopvolging.
Belangrijk: ook als u geen testament vindt in het CRT, kan er nog een eigenhandig testament thuis liggen. Doorzoek het bureau, brandkast en bankkluis (na deblokkering) van de overledene.
Soorten testamenten
| Type | Omschrijving | Bewaring |
|---|---|---|
| Notarieel | Door notaris opgesteld in aanwezigheid van getuigen | Kantoor notaris |
| Eigenhandig ("olografisch") | Volledig met de hand geschreven, gedateerd en getekend | Vaak thuis of bij een vertrouwenspersoon |
| Internationaal | Volgens UNIDROIT-verdrag, voor expats of bezittingen in meerdere landen | Notaris |
Een eigenhandig testament moet, om uitvoerbaar te zijn, na overlijden bij een notaris worden neergelegd en gehomologeerd.
Wat staat er meestal in?
Een Belgisch testament regelt vooral:
- specifieke legaten (bedragen, voorwerpen, vastgoed);
- algemene legaten (een deel of het geheel aan iemand);
- uitsluitingen of vooruitmaak voor bepaalde erfgenamen;
- executeur testamentair die de uitvoering volgt;
- clausules over begrafenis of begunstiging van levensverzekeringen.
Belangrijke beperking: reservataire erfgenamen (kinderen, partner) hebben in België een minimaal wettelijk aandeel dat niet kan worden weggenomen door testament.
Nalenta en uw testament-zoekactie
In Nalenta noteert u in het dossier of er een testament is gevonden. Het platform stuurt u dan naar de juiste procedure (akte bij notaris) of past de berekening aan op basis van de verdeling. Voor de procedure zie akte van erfopvolging of attest.