Na een overlijden in België stoppen sommige uitkeringen automatisch en moeten andere worden aangevraagd. Twee instellingen krijgen prioriteit in de eerste maand: de Federale Pensioendienst en de mutualiteit. Hieronder de procedure, de termijnen en wat erfgenamen vaak over het hoofd zien.
Wat de gemeente automatisch doorgeeft
De gemeente meldt het overlijden binnen enkele werkdagen aan de Kruispuntbank van de Sociale Zekerheid. Daarmee krijgen Pensioendienst en mutualiteit een eerste signaal. Dat ontslaat u niet van uw eigen melding: de uitbetalingsdossiers worden pas correct afgesloten als u zelf contact opneemt en de overlijdensakte bezorgt.
Pensioenuitkering van de overledene
Het pensioen van de overledene wordt uitbetaald tot en met de maand van overlijden als de overledene op de eerste dag van die maand nog leefde. Een uitbetaling van de daaropvolgende maand die toch is gestort moet worden teruggestort op vraag van de Pensioendienst.
Praktisch:
- meld het overlijden via de online tool mypension.be of telefonisch op 1765;
- bezorg een uittreksel uit de overlijdensakte;
- vermeld het rijksregisternummer van de overledene en het rekeningnummer waarop het pensioen werd gestort.
Aanvraag overlevingspensioen
Een langstlevende echtgeno(o)t(e) of wettelijk samenwonende partner heeft soms recht op een overlevingspensioen of een overgangsuitkering. De voorwaarden:
- minstens één jaar gehuwd zijn op de overlijdensdatum (de termijn vervalt bij gemeenschappelijk kind, bij eerder huwelijk met dezelfde persoon of bij arbeidsongeval);
- de aanvrager is op overlijdensdatum minstens 49 jaar 6 maanden voor recht op het volle overlevingspensioen (in 2026, met progressieve verhoging) of jonger voor de tijdelijke overgangsuitkering van 12 of 24 maanden.
De aanvraag verloopt via mypension.be of bij de gemeente. Termijn: indienen binnen 12 maanden na het overlijden om recht te krijgen vanaf de eerste maand na overlijden. Te laat ingediend wordt het pensioen pas toegekend vanaf de aanvraagdatum.
Mutualiteit afsluiten en bijslag aanvragen
Bij de mutualiteit gebeuren drie zaken:
- het persoonlijk lidmaatschap van de overledene wordt afgesloten op de overlijdensdatum;
- eventuele gezinsleden ten laste moeten opnieuw worden ingeschreven (vaak op naam van de langstlevende partner of van een ouder);
- de mutualiteit betaalt nog lopende terugbetalingen uit op de erfgenamenrekening, zodra een attest van erfopvolging is voorgelegd.
Voor wie afhankelijk was van de inkomsten van de overledene biedt de mutualiteit ook informatie over een eventuele uitkering primaire arbeidsongeschiktheid of invaliditeitsuitkering die op de erfgenamen terechtkomt voor de dagen vóór het overlijden.
Bedrag begrafenisvergoeding
Werknemers en zelfstandigen die op het moment van overlijden actief verzekerd waren, hebben recht op een eenmalige begrafenisvergoeding via de mutualiteit (forfaitair, doorgaans 148,74 euro sinds 2007). Voor pensioengerechtigden bestaat de federale begrafenisvergoeding niet meer; sommige aanvullende plannen of werkgeverspolissen voorzien wel een tussenkomst.
Volgorde die werkt
| Termijn | Actie |
|---|---|
| Binnen 7 dagen | Pensioendienst en mutualiteit telefonisch verwittigen |
| Binnen 1 maand | Bewijs van rekening en uittreksel akte sturen |
| Binnen 12 maanden | Aanvraag overlevingspensioen indienen |
| Onmiddellijk na akte | Mutualiteit: gezinsleden hervershrijven |
Wij houden de termijnen bij
In Nalenta krijgt u in uw checklist een herinnering voor elke termijn (pensioenmelding, mutualiteitsmelding, aanvraag overlevingspensioen). De brieven aan Pensioendienst en mutualiteit zijn voorgekauwd in NL/FR/EN; u vult enkel rijksregisternummer en bankgegevens aan.