Bij een overlijden worden in België de bankrekeningen van de overledene én van zijn of haar echtgenoot automatisch geblokkeerd. Geen pintransacties, geen overschrijvingen, geen domiciliëringen. Hieronder leggen we stap voor stap uit hoe u alles weer in beweging krijgt. Voor elke bank moet u doorgaans een eigen brief opstellen met de juiste bewijsstukken; Nalenta genereert die brieven automatisch op basis van uw dossier, zodat u ze enkel hoeft te ondertekenen en op te sturen.
Waarom blokkeert de bank?
De bank moet wettelijk de tegoeden bevriezen om de FOD Financiën en VLABEL toe te laten een lijst van tegoeden op te stellen. Die lijst dient als basis voor de aangifte van nalatenschap. Zonder deze blokkering zou geld vóór de aangifte verdwijnen, met fiscaal verlies tot gevolg.
Wat blijft mogelijk?
- Een deblokkering tot 5 000 euro voor dringende uitgaven (begrafeniskosten, openstaande rekeningen). De langstlevende partner mag deze opname doen mits ze niet meer dan de helft van het saldo bedraagt.
- Domiciliëringen voor gas, water, elektriciteit, telecom en huur lopen normaal door, maar enkel voor de gezinswoning.
- Erfgenamen kunnen via een schriftelijk akkoord (of attest) bepaalde betalingen laten uitvoeren.
Hoe deblokkeert u de rekeningen?
U heeft twee documenten nodig: een attest van erfopvolging (voor eenvoudige nalatenschappen) of een akte van erfopvolging (bij testament, huwelijkscontract of minderjarige erfgenaam).
Onze gids legt het verschil uit.
Stappen:
- Vraag bij alle banken waar de overledene of de partner een rekening had de blokkering aan via het overlijdensattest.
- Vraag een attest van erfopvolging aan bij het kantoor Rechtszekerheid van de FOD Financiën (gratis, ongeveer 4 weken) of een akte bij de notaris (kost ongeveer 250 tot 500 euro, sneller).
- Bezorg het attest of de akte aan elke bank. Zij deblokkeren binnen enkele werkdagen.
- Betalingen worden hervat, kaarten geactiveerd of nieuwe rekeningen geopend op naam van de erfgenamen.
Tijdslijn
| Wanneer | Wat |
|---|---|
| Dag 1 tot 7 | Banken verwittigen, blokkering bevestigen |
| Week 1 tot 4 | Attest of akte aanvragen |
| Week 4 tot 6 | Documenten ontvangen, banken bezorgen |
| Week 5 tot 7 | Tegoeden gedeblokkeerd, betalingen herstart |
Wat met de rekening van de partner?
Ook de rekening van de langstlevende partner wordt geblokkeerd, want het saldo dat tijdens het huwelijk gespaard werd valt vermoedelijk in de gemeenschap. Na overhandiging van het attest wordt één helft vrijgegeven (eigen vermogen), de andere helft volgt na de aangifte van nalatenschap of na akkoord van de erfgenamen.
Praktische tips
- Maak vóór het overlijden een lijst van rekeningen, kluizen, kredieten zodat u niets vergeet aan te geven.
- Vraag bij de bank ook het fiscaal attest dat zij verplicht moeten opmaken (lijst van tegoeden 3 jaar terug).
- Beleggingsrekeningen worden eveneens geblokkeerd; dividenden en koersen lopen wel door.
Lees verder over de eerste 7 dagen na een overlijden of bekijk wat doen na overlijden.