Een groeiend deel van een nalatenschap bestaat uit accounts: e-mail, foto's, sociale media, abonnementen, cloudopslag en domeinnamen. Geen enkele Belgische of Nederlandse wet verplicht aanbieders om die accounts aan de erfgenamen over te dragen. Elke grote dienst heeft een eigen procedure, en de meeste leveren u hooguit een gesloten of herdacht account, niet de inhoud zelf.
Dit artikel zet de officiële formulieren op een rij en is bewust eerlijk over wat u meestal wel en niet krijgt. Voor de directe links per dienst is er ook onze korte gids met formulieren.
Drie soorten toegang
Vooraf is het nuttig om drie scenario's te onderscheiden:
- Sluiten: het account wordt definitief verwijderd. Verloren content komt niet meer terug.
- Herdenken (memorialise): het profiel blijft zichtbaar voor anderen, maar niemand kan er nog op inloggen of berichten plaatsen.
- Toegang krijgen: een nabestaande kan inloggen of een kopie van de inhoud downloaden. Dit is wereldwijd het meest beperkt.
De meeste platforms bieden alleen de eerste twee opties. Toegang tot inhoud is doorgaans alleen mogelijk als de overledene tijdens het leven een nalatenschapscontact had ingesteld.
Google: Inactive Account Manager en formulier
Google laat u tijdens het leven een Inactive Account Manager instellen die na een vooraf bepaalde periode van inactiviteit één of meerdere contacten op de hoogte brengt en eventueel toegang geeft tot delen van het account. Was die niet ingesteld? Dan dient een nabestaande Google's formulier voor accounts van overledenen in. De aanvraag verloopt in twee fasen:
- eerste melding met identiteitsbewijs van de aanvrager en uittreksel uit de overlijdensakte;
- eventuele tweede fase voor inhoud van Gmail of Drive (zelden toegekend, vaak rechterlijke beschikking nodig).
In de praktijk krijgen nabestaanden meestal alleen het account gesloten en, zonder enige garantie, een download van publieke YouTube-content.
Apple: Erfeniscontact
Apple's Digital Legacy is wellicht de meest werkbare oplossing. De gebruiker stelt tijdens het leven één of meerdere Erfeniscontacten in, die elk een uniek toegangskanaal krijgen. Bij overlijden combineert het contact deze code met een uittreksel uit de overlijdensakte en krijgt vervolgens lees- en downloadrechten op iCloud-foto's, notities, contacten en de meeste bestanden.
Was er geen Erfeniscontact? Dan vraagt Apple een gerechtelijk bevel dat de aanvrager als wettelijke vertegenwoordiger erkent. In de praktijk vragen Belgische en Nederlandse rechtbanken voor zo'n bevel een notarieel attest van erfopvolging of vergelijkbaar bewijs.
Meta: herdenken of verwijderen
Facebook en Instagram bieden alleen herdenking of verwijdering. Voor herdenking volstaat een korte aanvraag met de overlijdensakte. Voor verwijdering eist Meta bewijs van naaste verwantschap. Berichten, foto's en privacy-instellingen worden in geen geval vrijgegeven.
Tijdens het leven kan elke gebruiker een legacy contact instellen die later beperkte handelingen mag doen op een herdacht profiel: nieuwe vriendverzoeken aanvaarden, een omslagfoto plaatsen of een bericht vastpinnen. Dit contact krijgt nooit volledige inlog.
Microsoft, Dropbox, Adobe en software-licenties
Microsoft sluit accounts van overledenen op vraag, maar geeft geen toegang tot Outlook of OneDrive. Dropbox doet hetzelfde. Adobe en andere SaaS-leveranciers zeggen abonnementen op en zetten licenties stop, maar dragen ze niet over.
Voor lokaal opgeslagen software (een fysieke pc of Mac) gelden de gewone erfregels: de hardware komt in de nalatenschap, de licentie volgt de hardware tenzij de algemene voorwaarden anders bepalen.
Domeinnamen en hosting
Domeinnamen onder .be vallen onder DNS Belgium. Bij overlijden kan een nabestaande de transfer naar een andere registrant aanvragen op vertoon van de overlijdensakte en een attest van erfopvolging. Dit gebeurt meestal via de huidige registrar (bijvoorbeeld Combell, OVH, Versio). Voor .nl-domeinen verloopt het via SIDN met dezelfde documenten.
Vergeet hosting en e-mailservers niet: vaak loopt daar een jaarcontract dat anders stilzwijgend doorbetaalt.
Cryptomunten en wallets
Cryptomunten in een custodial wallet (bij een beurs zoals Bitvavo, Kraken of Coinbase) volgen de gewone erfprocedure: u dient bij de beurs een verzoek in met overlijdensakte en attest van erfopvolging. De beurs blokkeert de rekening en betaalt na controle uit aan de erfgenamen.
In een non-custodial wallet (een hardware wallet of een seed phrase die alleen de overledene kent) is er geen herstelprocedure. Zonder de seed phrase is het tegoed onbereikbaar. Dit is de duidelijkste reden om tijdens het leven een verzegelde envelop met seed phrases bij te voegen aan uw nalatenschapsdossier.
Plan vooruit voor uw eigen accounts
De gemakkelijkste manier om uw eigen erfgenamen te helpen is om nu, tijdens uw leven:
- een Apple Erfeniscontact in te stellen;
- Google's Inactive Account Manager te activeren;
- een Facebook legacy contact aan te wijzen;
- een wachtwoordmanager te delen met één vertrouwde persoon (bijvoorbeeld via een nooddelegatie in 1Password of Bitwarden);
- belangrijke bestanden in versleutelde back-ups op te slaan met een seed phrase die uw nabestaanden in een verzegelde envelop kunnen vinden.
Voor de praktische stappen na een overlijden hebben we een korte directe gids en we helpen u in uw Nalenta-dossier bij te houden welke accounts gesloten zijn.
Eerlijk besluit
Digitale nalatenschap is technisch en juridisch een moeilijk veld. Beloof familieleden geen toegang die meestal niet bestaat. Het sluiten of herdenken van accounts is gegarandeerd, het downloaden van inhoud zelden. Bereid uw eigen erfgenamen voor en wees realistisch over wat platforms vrijgeven.